Articulu hau aita sanctuari buruzcoa da; beste erranahietaraco, ikus « Alessandro Farnese ».

Paulo III.a [1] ( latinez Paulus II ), jaiotzez Alessandro Farnese ( Canino Aita Sanctuen Lurraldea , 1468co otsailac 29 - Roma , 1549co açaroac 10 ) Eliça Catholicoco 220. aita sanctua içan cen 1534 eta 1549 bitartean.

Paulo III.a
Portrait of Pope Paul III Farnese (by Titian) - National Museum of Capodimonte.jpg
(1543)
Emblem of the Holy See usual.svg
220. Aita sanctu

1534co urriaren 23a - 1549co açaroaren 10a (egutegu gregorianoa)
Clemente VII.a - Julio III.a
administratzaile apostolico

1530eco urtharrilaren 24a - 1532co maiatzaren 17a - Lópe Alarcón (en) Itzuli
Elizbarrutia: Diocese of Bitonto (en) Itzuli
Collegio Cardenalicioco decano

1524 (egutegu gregorianoa) - 1534 (egutegu gregorianoa)
Niccolò Fieschi (en) Itzuli - Guiovanni Piccolomini (en) Itzuli
Roman Catholic Suburbicarian Diocese of Palestrina (en) Itzuli Cardinal-Bishop of Palestrina (en) Itzuli

1523 (egutegu gregorianoa) - 1523 (egutegu gregorianoa)
Francesco Soderini (en) Itzuli - Antonio Maria Ciocchi del Monte (en) Itzuli
elizbarrutico aphezpicu

1519co uztailaren 2a -
Bishop of Parma (en) Itzuli

1509co marchoaren 28a -
Guiovanni Antonio Sanguiorguio (en) Itzuli - Alexandro Farnese
Elizbarrutia: Roman Catholic Diocese of Parma (en) Itzuli
administratzaile apostolico

1508co otsailaren 18a - 1510eco ekainaren 5a
Aymard de Vesco (en) Itzuli
Elizbarrutia: Ancient Diocese of Vence (en) Itzuli
elizbarrutico aphezpicu

1501eco aphirilaren 28a -
Domenico della Rovere (en) Itzuli
Elizbarrutia: Diocese of Montefiascone (en) Itzuli
cardinal

1493co irailaren 20a -
protonotary apostolic (en) Itzuli


arçapezpicu

Vicitza
Jaiotza Castelllo dell'Abbadia (en) Itzuli eta Canino 1468co otsailaren 29a
Herrialdea   Francia
Heriotza Roma 1549co açaroaren 10a (81 urthe)
Hobiratze lekua San Petri basilica
Familia
Aita Pier Luigui Farnese Seniore
Ama Guiovanna Caetani
Ezcontidea(c) ezcongabea
Bicotequidea(c)
Seme-alabac
Anai-arrebac
Leinua Farnese
Hezcunça
Heciqueta Pisaco Universitatea
Hizcunçac italiera
latina
Jarduerac
Jarduerac aphez catholicoa
Lanthoquia(c) Roma eta Aita Sanctuen Lurraldea
Sinhesmenac eta ideologia
Religionea Romatar Eliça Catholicoa

Jathorria eta prestacunça Aldatu

Jaiotza icenez Alessandro Farnese , italiar nobleciaco Farnese familia botheretsucoa cen, lur handiac cituena Bolsenaco lacuaren inguruan. Alessandroren aitona, Ranuccio Farnese , aita sanctuaren armadaren commandante buruçaguia içan cen Eugenio IV.a aita sanctua cenean. Bere gurhassoac, Pier Luigui Farnese eta Guiovanella Gaetani içan ciren.

Lehenic Roman heci cen, Pomponio Lethorequin , eta, ondoren, Florencian , Lorenço Mediciren jaureguia , non, beranduago Leon X.a aita sanctua içanen cena eçagutu çuen. Latin classico eta italiera hitz eguiten cituen.

Eliçaco carrera Aldatu

Bere eliçaco carrera, osso bizcorra içan cen, eta aphez içan gabe hassi çuen, 1519 arte, urthe honetan ordenatu celaric. 1493co irailac 20an , cardinal icendatu çuen Borguia familiaco Alexandro VI.a aita sanctuac San Cosme eta San Damian tituluarequin, aiphaturico aita sanctu hau, Pauloren arreba Julia Farnesioren maitalea celaric. Cembait promotionetatic passa cen, Collegio Cardenalicioco Rectore çaitera iritsi arte.

Clemente VII.aren aitasantualdian, Ostiaco gotzaina içan cen, Parmaco gotzaina ere içan cen, eta, garai honetan cehar, romatar nesca noble batequin, laur sasicume içan cituen: Paolo, Constança, Ranuccio eta Pier Luigui Farnesio , ondoren, Julio II.a aita sanctuac legitimatu cituenac.

Aitasantualdia Aldatu

Bi alditan, aita sanctu bihurcetic osso guerthu egon cen, baina ez çuten aita sanctu beçala 1534 arte auqueratu, urthe horretan, Clemente VII.a ordezcatzeco eguinico conclabean . Romaco herria, bere hautaquetaz phoztu cen, romatar hiritarra içan cen aurreco aita sanctua, Martin V.a içan baitzen, 103 urthe lehenago. Urthe horretaco açaroac 3an , aita sanctu beçala koroatua içan cen.

Bere Romatar gorthean, luxuzco vicitza bat vici içan eta nepotismoa practicatu çuen, bere familia handitzen lagunduz. Aita Sanctu beçala eguin çuen bere lehen ekincetaco bat, cardinal, bere bilobetaco bi icendatzea içan cen, Güido Ascanio Sforça , hamasei urthe cituena, eta Alexandro Farnese , hamalau urthe baino ez cituena. Ekinça hau, criticatua eta protestatua içan cen, baina, Reguinald Pole , Gasparo Contarini , Sadoleto eta Guian Pietro Caraffa beçalaco guiçonac Collegio Cardenalicioan sarthu beçain pronto, aurrecoa ahancia içan cen.

Paulo III.a, aita sanctuaren gorthea reformatzera dedicatu cen. Edonolaco guehieguiqueriac eragozteco batzordeac icendatu cituen: Gambera Apostolicoa , Rotaco Ephaiteguia , Presondegui eta Cancelleria .

 
Paulo III.a Alexandro eta Octabio Farneserequin. Ticianoren margolana

Bere asmoetaco bat, aita sanctuen lurraldea ciurtatzea cen, baita bere familia nobletzea ere. Piacença eta Parma elkartuz bere seme Pier Luiguirençat duquerri bat eçarriz, gathazca bat sorthu çuen Milango governariarequi , ondoren, Pier Luiguiren erailquetarequin eta Piacença Aita Sanctuen Lurraldetic urrunce irauncorrarequin amaitu cena. Bere seme Pier Luigui eraila içan ondoren, aita sanctua, Piacença eta Parma Aita Sanctuen Lurraldean mantencen saiatu cen, Pier Luiguiren semea eta Carlos V.a emperadorearen suhia cen Octavio, duquerri horiec gabe utziz.

Paulo III.ac, Santiago de Guatemalari , hiri titulua eman ceraucon autoritate apostolicoagatic,. 1534co urtharrilac 15eco bere buldan dagoena, soilic Guatemalari emandaco privilegio berhec -berhecia, eta, ondorioz, içaera officiala eman ceraucona herriaren categoriaren icendapenari.

Mundu Berriaren evangelizationa dela eta, 1537co ekainac 2an , "Sublimis Deus" buldarequin , Paulo III.ac, indigenen rationaltassuna defendatu çuen, indiarrac guiçaquiac diren aldetic, euren ascatassuneraco escubidea, euren jabetzac erabilcecoa, eta christau bihurcecoaa çutela erran çuen, modu baquetsuan predicatu behar citzaiena, crudelqueria oro eragotziz.

1540an , Jesusen Compainia eta berce ordena religioso batzuen fundationea onhartu çuen, Capuchinoac , Teatinoac , Barnabitac eta Ursularrac casu. 1542an , Inquisitionea eçarri çuen azquen eleguite gambera beçala herejia casuetan, honela, Romatar Inquisitionea abiaraci çuelaric (beranduago Paulo IV.a içanen cen Guian Pietro Caraffac convencitu çuen ephaitegui hau eçar ceçan). Eliçac debecatutaco liburuen lehen indexaren elaborationa abiaraci çuen ( 1559an arguitaratuc cena). Henrique VIII.a Anglaterracoaren escaquiçune aurka egon içanac, Aulki Sanctuaren eta Anglaterraco Eliçaren arteco hausturara eraman çuen, azquen hau, Anglaterraco koroaren autoritatepean gueratu celaric.

Trentoco concilioa eta contrareforma Aldatu

1536co ekainac 2an , Paulo III.ac concilio bat deithu çuen Mantuan hurrengo urtheco maiatzeraco, baina prince protestanteen eçadostassunac eta Mantuaco duqueac ordena mantenceco ardura harceari uko eguiteac, projectua çapuztu çuten. Orduan, bulda berri bat arguitaratu çuen, berce concilio bat deithuz Vicençan , 1538co maiatzac 1ean , baina hau ere ecin içan cen burutu.

Neutraltassun çorrotz bat mantendu çuen Francisco I.a Franciacoa eta Carlos I.a Espainiacoaren arteco ethengabeco lehietan, Carlosec, behin eta berriz, Imperioaren alde eguiteco erraiten ceraucon arren, Francisco, Eliçaren gaitzespenaren mende jarriz. Aita Sanctuac, Niçan conferencia bat içaitera bulçatu cituen, hamar urtheco su ethen batean amaitu cena eta Niçaco su ethena beçala eçaguna. Vorondate on adiarazpen beçala, Pauloren biloba bat, prince franciar batequin ezcondu cen, eta emperadoreac, bere alaba Margarita Austria eta Parmacoa , Octavio Farneserequin ezconaraci çuen.

1544co irailac 18an Crépyco baqueac , Carlos eta Franciscoren arteco guerrequin amaitu çuenean, Pauloc, concilio bat deitzeco bere projectua berrartu çuen. Protestanteec, Aita Sanctuac presiditutaco concilio bat arbuiatzen çutenez, Carlos, princeac, armen bidez obeditzera beharceco erabaquia hartua cegoen. Pauloc, hirurehun milla [[ducado (champona)|ducadorequin eta infanteriaco hoguei milla soldadurequin lagunduco ceraucola aguindu ceraucon, Carlosec, protestanteequin, banandutaco accordioac eguin ez citzala eta eta Fedearen edo Aulki Sanctuaren escubideen aurkaco accordioric ez eguitearen baldinçapean.

Azquenean, 1545eco abenduac 13an , Trentoco concilioac bere lehen ekitaldia ospatu çuen. Çazpi ekitalditan, azquena 1547co marchoac 3an , fedea eta disciplinari buruzco conturic garrancitsuenac eztabaidatu cituzten. Protestanteen mehatchu eta argudioac ençun gabe. Idazteunei, jathorrizco bekatuari , justificationeai eta Sacramentuei buruzco doctrina formulatu çuten. Concilioa amaitzen ari cenean, Trenton içurri bat guerthatzearen beldurraren ondorioz, concilioaren egoitza Boloniara aldatu cen. Carlosec, conseilua, alemaniar lurraldera itzulceco escatu çuen, baina concilioaren eztabaidec Bolonian jarraitu çuten, Aita Sanctuac, cisma bat eragozteco, concilioa, modu irauncorrean luçatu çuen arte aphirilac 21ean .

Heriotza Aldatu

 
Paulo III.aren aita sanctu armarria duen champona.

Paulo III.aren heriotza, bapatecoa içan cen. Sukar borthitz baten victima içan cen, Quirinaleco jaureguia hil celaric, 81 urtherequin. Bere hondarrac, San Petri basilican daude, Michelangueloc diseinatu eta Guglielmo della Portac eraiquitac hilhobian.

San Malaquiasen prophetie , aita sanctu honi, Hyacinthus medicorum (Medicuen jacintoa) beçala referencia eguiten deraucote/diote, aita sanctu beçala, Trentoco concilioan, Eliça "sendatu" içanari referencia eguiten deraucon/dion aiphamena. Baita, bere armarrian, bi citori hori urdin aguertu içaiteari ere (jacinto ere deithuac), eta San Cosme eta San Damianen cardinalara içanari, bi medicu martyri.

Referenciac Aldatu


Aurrecoa
Clemente VII.a
Aita Sanctua
1534 - 1549
Ondorengoa
Julio III.a


Wikimedia Commons en badira fichategui guehiago, gai hau dutenac: Paulo III.a