Muruçabal

Naffarroa Garaico udalerria

Muruçabal [3] ( [muɾus̻aβal] ) Naffarroaco udalerria da, Iruñetic 26 kilometrotara hego-mendebaldean, Içarbeibarren cocatua. 271 biztanle cituen 2014. urtheco erroldaren arauera.

Muruçabal
  Naffarroa Garaia , Euscal Herria
Muruzabal.jpg
Muruçabal herria eta inguruco laborança lurren ikuspeguia.
Flag of None.svg
Bandera

Muruzabalgo armarria
Armarria


Cocapena
Herrialdea   Euscal Herria
Lurraldea   Naffarroa Garaia
Merindadea Escudo de Pamplona.svg   Iruñea
Administrationea
Statua   Espainia
Erkidegoa   Naffarroa
Icen officiala Escudo de Muruzabal.svg Muruzábal
Alcatea Francisco Javier Arraitza Azparren
( AIVM , indep.)
Posta codea 31152
INE codea 31180
Herritarra muruçabaldar
Geographia
Coordenatuac 42°41′22″N 1°46′50″W
Açalera 5,81 cm²
Garaiera 444 metro
Distancia 26 cm ( Iruñetic )
Demographia
Biztanleria 254 (2021: Green Arrow Up.svg 19)
Densitatea 43,72 biztanle/cm²
Çaharcea [1] % 28,3
Ugalcortassuna [1] ‰ 40,82
Economia
Jarduera [1] % 82,35 (2011)
Desberdintassuna [1] % 0 (2011)
Langabecia [1] % 8,23 (2013)
Euscara
Euscaldunac % 12,20 (2018) [2]
% 2,36 (2010) [1]
Jaureguia
Herrico eliça

Udal eremuan, eta herri cascotic 2 bat kilometrotara, Eunate eliça romanicoa cocatuta dago. Baseliça hori, oimplano octogonala içaiteagatic eçaguna, Somportetic dathorre Done Jacue Bidean dago, eta herri cascoa Orreagatic dathorrenea . Bi bide horiec Gares eta Obanosen arteco muga hurbilean eguiten dute bat, 5 bat kilometrotara.

Iruñerrico Mancommunitatea , çaborra bildu, ur-hornidura eta bercelaco cerbitzuac escainceaz arduratzen da, Iruñea inguruco gune metropolitarreco berce haimbat herritan beçala.

Geographia Aldatu

Inguru naturala eta cocapena Aldatu

Herria, Iruñeco merindadearen hegoaldeco muthurrean dago, Iruñerritic hegoaldera. Herrira helceco, A-12 autobidea hartu behar da Liçarraraco norabidean, eta Legarda igaro ostean NA-601 errepideranzco irteera hartu.

Muruçabalec, Uterga du mugaquide ipharraldean, Obanos mendebaldean, Eneritz hegoaldean eta Adios ekialdean. Auritz herri hustua udalerrico mugapean dago, cascotic guerthu. Eremu hartan Naffarroaco garcela berria eraiquitzeco projectua plaçaratu çuen governuac, baina azquenean ez cen gauçatu.

Clima eta landaredia Aldatu

Muruçabalgo clima mediterranear-continental motacoa da. Urtheco batez berceco temperatura 13 eta 14 gradu artecoa eta precipitationeac 600 eta 700mm bitartecoac dira. Eurite ugarienac udaberri eta udazquenean içaite dira. Urtheroco egun euritsuac 80-100 inguru içaiten dira, udalerrico gune menditsuenetan ugariagoac.

Jathorrizco landaredia arte eta clima mediterraneoco berezco landareec ossatzen çuten, baina guiçaquiaren mendeetaco eraguinaren ondorioz, ia erabat desaguertu da gaur egun.

Historia Aldatu

Muruçabalen hegoaldean historiaurreco herrixca bat topatu dute. Nolanahi ere, herria Erdi Aroan nabarmendu cen. Içan ere, Naffarroaco Carlos III.ac Muruçabalgo bizconderria ossat çuen Lerauconel anaiordeari ( Carlos II.aren sasicoari) emaiteco ( 1407 ). Bizcondeac Içarbeibarco eta Andiongo Muruçabaleco laborarien petchac eta rentac jassotzen cituen, eta haien gainean jurisdictione civila eta criminala ceducan.

Aro Modernoan hiri tutulua escuratu çuen Muruçabalec, koroari 5.280 real ordainduta.

Demographia Aldatu

Muruçabalgo biztanleria
Datu-ithurria: www.ine.es

2008co erroldaren arauera, Espainiaz campoco ethorquin bakarra vici cen herrian, biztanleriaren %0,86a ( Naffarroaco batezbercecoaren azpitic).

Politica Aldatu

Udal hautescundeac Aldatu

Muruçabalgo alcatea Aggruppación Independiente de la Villa de Muruzábal (AILVM) herri ekimeneco Francisco Javier Arraitza Azparren da 2007co udal hautescundeez gueroztic. Udaletcheco çazpi cinegotziac lorthu cituen herritar taldeac. Baliogabeco votoac hamabi içan ciren (emandaco guztien %6,25) eta voto çuriac 34 (votoen %18,89). Abstentionea %27,00coa içan cen.

Muruçabalgo Udala (2007)
Alderdia Votoac Cinegotziac
Aggruppación Independiente de la Villa de Muruzábal (AILVM) 146 7

2011co udal hautescundeetan ere Arraitza auqueratu çuten alcate, Aggruppación Independiente Villa de Muruzábal (AIVM) cerrendarequin. Urthe horretan ere aurkeztutaco talde bakarra içan cen.

Udaletchea Aldatu

Muruçabalgo udaletcheco idazcaria, Adios , Legarda , Eneritz , Obanos , Tirapu , Ucar eta Utergaco idazcari ere bada. Udalac alcatea eta laur cinegotzi daduzca.

  • HELBIDEA: Esteban Perez Tafalla calea, 2

Alcateen cerrenda Aldatu

2007-2011 Francisco Javier Arraitza Azparren AILVM
2011-2015 Francisco Javier Arraitza Azparren AIVM

Euscara Aldatu

Euscara ancinean zonalde honetaco hizcunça nagussia içan da. Louis Lucien Bonaparte ethorr cenean ( XIX. mendeco erdialdean), oraindic ere minçatzen cen euscaraz escualdean, baina dagoeneco gaimbeheran cegoen. Gaur egun, euscara leku-icenetan (Muruçabal bera) gorde da, edo gaztelaniaco cembait hitz eta erranbidetan ere. Erraite bateraco, herrico armarrian aguercen den çumarrari "çugar" deitzen çaio. Horretaz gain, berrescuratzeco processua hassi da, haimbat gaztec Garesco escolan ikasten baitute.

Naffarroaco governuac onhartutaco Euscararen Foru Leguearen arauera Muruçabal eremu ez-euscalduneco udalerria da, eta hori dela eta, hizcunça official bakarra gaztelania da. 2001eco erroldaren arauera, herritarren %2,20c cequien euscaraz hitz eguiten.

2008an Naffarroaco Ezquer Batuac eta Naffarroa Baic Euscararen Foru Leguea aldatu eta gune mixtoan udalerri guehiago sarceco (horien artean Muruçabal) proposamena aurkeztu çuten Naffarroaco leguebilçarrean. UPN ez berce talde guztien baiezco votoarequin proposamena aurrera atheraco cela cirudienean, PSN alderdiaren ustegabeco jarrera aldaquetac, atzera bota/vota çuen gune mixtoaren hedapena [4] .

Jaiac eta ospaquiçunac Aldatu

Muruçabalec, abuztuaren 3aren inguruan ospatzen ditu bere herrico-jaiac.

Ondassun nabarmenac Aldatu

 
Muruçabalen dagoen Eunate eliçaren barrualdearen ikuspeguia.

San Esteban eliça, XIV. mende eta XVII. mendeen artean eraiquitaco eliça gothicoa da. Obanos eta Muruçabal bitartean dagoen gune bakarti batean, Eunateco Andre Mariaren eliça dago, stylo romanico berantiarrecoa. Eliça, Obanos eta Adiocen arteco bideac gurutzatzen diren thoquian dago. Halaber, Muruçabalgo jaureguia dago bertan.

Baselicei dagoquionez, udalerrian bi daude, San Blas eta Sancta Luciaren omenezcoac.

Muruçabaldar eçagunac Aldatu

Ikus, gainera Aldatu

Referenciac Aldatu

Campo estecac Aldatu

Euscarazco Wikipedian bada athari bat, gai hau duena:
Naffarroa