Luis XVI.a Borboicoa

Francia eta Naffarroaco reguea

Luis XVI.a ( francesez : Louis XVI ; 1754co abuztuaren 23a 1793co urtharrilaren 21a ) Franciaco eta Naffarroaco reguea 1774tic 1791 arte, eta Francesen reguea 1791tic 1792 arte, içan cen. 1792co abuztuaren 10ean atchilotut , Franciaco Iraulçaco Convention Nationalac ephaitu çuen. Traitionearengatic condemnatuta, 1793co urtharrilaren 21ean guillotinatu çuten. Bere heriotzarequin monarchia absolutua amaitu cen Francian eta, haren ordez, Republica eçarri çuten. Monarchia 1815ean itzulcecoa cen, Napoleondar Imperioaren ondoren.

Luis XVI.a Borboicoa
Antoine-François Callet - Louis XVI, roi de France et de Navarre (1754-1793), revêtu du grand costume royal en 1779 - Google Art Project.jpg
Franciarren reguea

1791co irailaren 4a - 1792co abuztuaren 10a
← valioric ez - valioric ez →
Historical Coat of Arms of French Prince of Andorra.svg
17. Andorraco Princequide Francesa

1774co maiatzaren 10a - 1792co abuztuaren 10a
Luis XV.a Borboicoa - Napoleon Bonaparte
Franciaco eta Naffarroaco reguea

1774co maiatzaren 10a - 1791co irailaren 4a
Luis XV.a Borboicoa - valioric ez →
Grand Master of the Royal Military and Hospitaller Order of Our Lady of Mount Carmel and Saint Laçarus of Jerusalem united (en) Itzuli

1757co uztailaren 15a - 1772
Louis d'Orléans, Duque of Orléans (en) Itzuli - Luis XVIII.a Franciacoa
Vicitza
Jaiotza Versaillesco jaureguia 1754co abuztuaren 23a
Herrialdea   Francia
Vicilekua Versaillesco jaureguia
Lehen hizcunça francesa
Heriotza Concorde plaça 1793co urtharrilaren 21a (38 urthe)
Hobiratze lekua Saint-Denisco basilica
Madeleine Cemetery (en) Itzuli
Heriotza modua heriotza cigorra : burugabetzea
guillotina
Familia
Aita Louis, Dauphin of France
Ama Marie Josèphe of Saxony
Ezcontidea(c) Maria Antonieta
Maria Antonieta ( 1770eco maiatzaren 16a -   1792co abuztuaren 10a )
Seme-alabac
Anai-arrebac
Leinua Borboi leinua
Hezcunça
Hizcunçac francesa
gaztelania
Iracaslea(c) Alexandre Frédéric Jacques de Masson Peçay (en) Itzuli
Claude-François Lysarde de Radonvilliers (en) Itzuli
Jarduerac
Jarduerac politicaria
Jassotaco sariac
Sinhesmenac eta ideologia
Religionea catholicismoa

IMSLP: Category:King_of_France,_Louis_XVI Find a Grave: 2231 Edit the value on Wikidata
Signature of Louis XVI.svg

Vicitza Aldatu

 
Luis XVI.a 1786an.

Luis XV.aren biloba eta ondorengoa içan cen; Maria Josepha Saxoniacoa içan çuen ama. Vauguyongo duqueac heci çuen eta 1770ean Marie Antoinette Austriacoarequin ezcondu cen. Ministroec reforma batzuc hassi cituzten, baina aristocratec eragotzi eguin cituzten parlamentuan. 1783an Versaillesen Iphar Americaco independencia berresten çuen hitzarmena signatu cen, eta Franciaco koroac neurri batean çabaldu ahal içan çuen bere itzala nationeartera. Barne politican, ordea, okerrera jo çuen egoerac: nobleac reguearen absolutismoaren aurka matchinatu ciren eta economia eta guiçarte egoera ecin charragoac Statu Orocorretara deitzera behartu çuen reguea.

1789co uztailaren 9an Franciaco natione bilçar constitutioneguilea ossatu cen, Statu Orocorretara bildurico hirurgarren statuaren pressioneaz, eta uztailaren 14an Parisco herriac neurri hori indartu çuen ( La Bastillleren harcea . Marie Antoinetten eta anaien eraguimpean cegoela bethiere, Luis XVI.ac ez cerauen/cien regue privilegioei uko eguin nahi içan eta ez çuen, escatu citzaion beçala, Guiça Escubideen Aldeco Aldarricapena onhart . Reguearen aurkaco matchinada handiac içan ciren Parisen 1789co urriaren 5ean eta 6an eta, azquenean, gogoz contra onhartu behar içan cituen regueac constitutione monarchiaren oinharriac. 1791co ekainean Luis XVI.a ihes eguiten saiatu cen; hala ere urthe bereco irailean constitutionea respectatuco çuela cin eguin çuen, Francesen regue bihurtu cenean. 1792co aphirilean Austriaren aurkaco guerra hassi çuen, campoaldeco guerrac bere egoera çucenduco çuelacoan, baina guirondinoac governutic campo utzi içanac (1792co ekaina) eta Brunswicc general prussiarrac Parisco iraulçaile guztiac larrutuco cituela erranez eman çuen aguiriac (1792co uztaila) guztiz indartu cituzten republicaren aldeco asmoac.

1792co abuztuaren 10ean Luis XVI.a eta regue familia preso hartu cituzten. 1792co abenduaren 3an çabaldu cen Luis XVI.aren aurkaco aucia eta, guirondinoec jarrera moderatua içan çuten arren, hilcera condemnatu çuten nationearen ascatassunaren eta statuco segurtassunaren aurka jocatzeagatic. 1793co urtharrilaren 21ean hil çuten Parisco Place de la Révolution plaçan ( Place de la Concorde gaur egun).

Robespierren hitzaldia reguearen aurka Aldatu

Luisen aurkaco aucia, berceac berce Roberpierrec bulçatuta içan cen behean aguercen den moduan:

"Hemen ez dago neholaco processuric. Luis ez da accusatua. Çuec ez çarete ephaileac. Statu guiçonac eta nationearen ordezcariac baino ecin çarete içan. Ez duçue guiçon baten aldeco edo aurkaco ephairic eman behar, ossassun publicoco erabaqui bat hartu behar duçue, hau da, providencia nationaleco ekinça bat.

Luis reguea içan cen eta republica eçarri dugu. Eguin dituen crimenengatic galdu du Luisec cargua. Franciaco herritarrac revoltariac içaiteagatic salhatu cituen eta cigorceco bere anaia malçurrac erabili cituen. Garhaipenac eta herriac erabaqui dute berari bakarric lephoratuco çaiola revoltari içaitea. Beraz, ecin da ephaitua içan: cigortuta dago, bercela republica ez dute absolvituco.

Luis ephaituz guero, errugabea guertha liteque. Are guehiago, errugabea liçateque ephaitua içan bitartean. Baina absolvitu eguinen balute, ustezco erruduna içan baliteque, cer guerthatuco liçateque iraulçarequin?"

1772co abenduaren 3an

Referenciac Aldatu

Campo estecac Aldatu