Carlos III.a Naffarroacoa

Naffarroaco Resuma reguea (1361 – 1425)

Carlos III.a Naffarroacoa ( Mantes , 1361eco uztailaren 22 - Erriberri , 1425eco irailaren 8 ), ecicenez Carlos Noblea [1] , Naffarroaco regue ( 1387 - 1425 ), Évreuxco conde ( 1387 - 1404 ) eta Nemoursco duque ( 1404 - 1425 ) [2] içan cen.

Carlos III.a Naffarroacoa
Karel3 hl.jpg
Naffarroaco monarcha

1387 - 1425
Carlos II.a Naffarroacoa - Çuria I.a Naffarroacoa
count of Evreux (en) Itzuli

1387 - 1425
Carlos II.a Naffarroacoa
Vicitza
Jaiotza Nantes 1361eco uztailaren 22a (egutegu gregorianoa)
Herrialdea   Naffarroaco Resuma
Vicilekua Erriberrico Naffarroaco Regueen Jaureguia
Heriotza Erriberri 1425eco irailaren 8a (egutegu gregorianoa) (64 urthe)
Hobiratze lekua Iruñeco cathedrala
Familia
Aita Carlos II.a Naffarroacoa
Ama Joana Franciacoa
Ezcontidea(c) Leonor Trastamaracoa (1375 (egutegu gregorianoa) -
Bicotequidea(c) Maria Miguel Esparçacoa
Seme-alabac
Anai-arrebac
Leinua Evreux leinua
Hezcunça
Hizcunçac francesa
naffar-aragoiera
Jarduerac
Jarduerac reguea

Biographia Aldatu

Evreux etchecoa , Carlos II.aren semea cen. Ama, berriz, Joana Valoisecoa çuen. 1378an , Naffarroac infantea cela, aitac aguinduta, Carlos V.a Franciacoarequin negociatzeco embaxada çucendu çuen. Carlosec infantea atchilotu çuen, eta Naffarroac Francian cituen lurraldeac bahitzea erabaqui; Cherbourg memperaecina berceric ez cen onic athera. Eguindaco itaunquetan, aguerian gueratu ciren Carlos II.ac Logroño hiribildua lorcearren eguindaco prestaquetac. Franciarrec Henrique II.a Gaztelacoari jaquinarac ceraucoten/cioten, eta harc Naffarroaco Resumaren invasionea aguind çuen, eta Carlos II.a Brionesco ituna signatzer behartu. [3] Carlos 1380an ascatu çuten. [4]

Infanteac 1375ean Leonor Gaztelacoa , Henrique II.a Gaztelacoaren alaba, ezcondu çuenez, resuma bien arteco eztabaidac bucatu ciren. [5] Ezconça ituna eguin eta guero, regue bien arteco adisquidetassuna sorthu cen, guerora Johannes I.a eta Henrique III.a regueequin iraunen çuena.

 
Naffarroa Carlos III.aren garaian

Bere aita ez beçala, Naffarroan vici içan cen, eta barne politican modernizatze aldaquetac eguin cituen, hala nola Naffarroaco Foru Orocorra . Carlos III.aren reguealdian Iruñeco hirur burgüec ( Nabarreria , San Nicolas eta San Cernin ) bat eguin çuten. Horretaraco 1423an Batassun Privilegioa signat çuen. 1413an, Gorthea edo Ephaitegui Gorena bulçatu çuen. [6]

Garai hartaco crisialdi economicoac eta guiçartearen aristocraciarceac (alboco Aragoico Resuman beçala) Carlos III.aren campo politican baquea bilhatzea eta Naffarroaco egoera contuan harcea bulçatu çuten.

Gaztela , Aragoi , Francia eta Anglaterrarequico harremanac lasaitzen saiatu çuen, lanquidetza, Avignongo Aita Sainduen alde eguitea eta elkar ezconçac bulçatuz.

Aragoirequin harremanac estutzeco asmotan, Carlos III.aren alaba nagussi Blancac Martin I.a Siciliacoa (1402) ezcondu çuen.

Granadaren aurkaco gudetan parte hartu çuen, Gaztelaco Resumarequin batera. Johannes infantea , Fernando I.a Aragoicoaren semea, Isabel eta Blancarequin (1412) ezcondu çuen.

Era berean, Carlosen arreba Joana Naffarroacoac Henrique IV.a Anglaterracoa ezcondu çuen. [7]

 
Carlos III.a othoitz eguiten (Evreux-co cathedralean cegoen beirate baten marrazquia)

Francian, Foix leinuarequin harremanac estutu cituen. Aitaren politica çabalcorra Francian lagatzeac Evreux leinua euscaldundu çuen. 1404co Parisco Ituna Carlos VI.a Franciacoa içandaco eztabaidac compondu cituen, naffarrec Champagnean eta Brien içandaco feudoei uko eguinez. [2] Bere administratione buruçagui nagussiac ere naffarrac ciren.

1423an, thronuaren oinordecoarençat Vianaco Princea titulua eratu çuen; lehendabicico princea haren iloba Carlos içan cen. Lehen 1415ean, Blanca bere oinordecoa norequin ezconduco cen aucia içan çuen. Foixtarrec Joana lehen alabaren alharguna hautagai moduan aurkeztu çuten, Johannes I.a Foixcoa hain çucen ere. Fernando I.a Aragoicoac, berriz, bere bigarren semea cen Johannes proposatu çuen. Regueac, franciar eta aragoiarren arteco çalança honetan, aragoiarren alde eguin çuen. [8] Erriberrin (1419co açaroaren 6a) eta Guadalajaran (1420co otsailaren 18a) adostutaco ezconça-itunaren baldinçac honacoac ciren: Blancac eta bere ondorengoec thronua (eta baita Nemoursco contherria ere) jaraunsico cituen, Resuma atzerritar batec ecin içanen çuen Naffarroaco neholaco escualderic bereganatu eta Resumaco carguac naffarrac içanen ciren. Horrela Trastamaratarrec Resuma ereganatuco çuqueen baina independencia mantenduz. [8]

Regue baqueçalea eta adisquidetzailea içaiteagatic jarri ceraucoten/cioten 'Noblea' ecicena. Arteac bulçatu cituen, Iruñeco cathedral gothicoa bucatu, eta Tafalla eta Erriberrin jaureguia eraiqui. Erriberrin bertan hil cen 1425ean. Iruñeco cathedralean lurperatu çuten.

Haren omenez 1997tic aurrera Naffarroaco Governuac Carlos III.a Noblearen Gurutzea iceneco saria emaiten du.

Familia Aldatu

Aitona
  Philippe III.a
Évreuxco condea
Amona
  Joana II.a

Naffarroaco reguina

Aitona
  Johannes II.a
Franciaco reguea
Amona
Bona
Luxemburgocoa
Aita
  Carlos II.a
Naffarroac reguea
Ama
  Joana
Franciacoa
  Carlos III.a
Naffarroaco reguea

Ezconça eta seme-alabac Aldatu

1375eco maiatzaren 27an ezcondu cen Gaztelaco regue Henrique II.aren Leonor alabarequi . Ondoco haurrac içan cituzten:

Maria Miguel Esparça maitalearequin cembait sasicume ere içan cituen:


Monumentuac Aldatu

Referenciac Aldatu

  1. Euscalçaindia . 192. araua: Iruñeco eta Naffarroaco Resumaco regue-reguinen icenac. .
  2. a b Charles III. in: Encyclopædia Britannnica . 2011-11-10 .
  3. Michaud, Joseph Fr.; Michaud, Louis Gabriel. (1854). Biographie universelle ancienne et moderne. Desplace, 560 or. .
  4. Herreros Lopetegui, Susana. (1993). Navarra en la órbita francesa. in: Historia Illustrada de Navarra . Iruñea: Diario de Navarra ISBN 84-604-7413-5 . .
  5. Darst, David H.. (2002). Pérez, Janet; Ihrie, Maureen eds. Leonor de Navarra (1350-1415), Keen of Navarre. in: The Feminist Encyclopedia of Spanish Litterature: A-M . Westport: Greenwood Publishing Group .
  6. Amama Joana II.a Naffarroacoac sorthu .
  7. Valente, Claire. (2002). Fritze, Ronald H.; Robison, William Baxter eds. Joan of Navarre (c.13750-1437). in: Historical Dictionary of Late Medieval England, 1272-1485 . Westport: Greenwood Publishing Group .
  8. a b Suárez Fernández, Luis. (1985). Fernando el Católico y Navarra: el processo de incorporación del reino a la Corona de España. Madril: Editiones Rialp, 41-42 or. .
  9. Agapito y Revilla, Juan. (1921). Casamiento de D.ª Juana hija natural de D. Carlos III. .
  10. Castro Álava, José Ramón. (1983). Carlos III el Noble. I. G. Castuera, Naffarroaco Foru Aldundia , 14 or. ISBN 84-235-0104-3 . .

Bibliographia Aldatu

  • (Italieraz) A. Coville, Francia, La guerra dei cent'anni (fino al 1380) , «Storia del mondo medievale» liburuan, VI. liburuquia, 1999 , 608-641. orr.
  • (Italieraz) Güillaime Mollat, I papi di Avignone e il grande scisma , «Storia del mondo medievale» liburuan, VI. liburuquia, 1999 , 531-568. orr.

Campo estecac Aldatu


Aurrecoa:

Carlos II.a

 
Carlos III.a
Naffarroaco regue
(1387-1425)
Ondorengoa:

Blanca I.a

Aurrecoa:

Carlos I.a

 
Carlos II.a
Evreux-co conde
(1387-1404)
Nemours-eco duque
(1404-1425)
Ondorengoa:

Franciaco resumari lothua