Hegoafrica [1] [2] [3] ( anglesez : South Africa ), icen officiala Hegoafricaco Republica ( anglesez : Republic of South Africa ), Africaco hego muthurreco statu burujabea da, Atlanticoaren eta Indiaco oceanoaren artean cocaturic dagoena. Namibia , Botswana , Cimbabwe , Moçambique eta Eswatini ditu mugaquide, eta Lesotho guztiz inguratzen du. 1.221.037 kilometro quadroco eremua harcen du, eta 60,1 millioi biztanle cituen 2021ean . [4] Hiru hiriburu ditu: Lurmutur Hiria (Parlamentuaren egoitza), Pretoria (administrativoa) eta Bloemfontein (judiciala). Hiri handiena Johannesburg da.

Hegoafricaco Republica
Republiec van Suid-Africa
iRiphabliqui yeSewula Africa
iRiphabliqui yomÇansi Africa
iRiphabhuliqui yaseNinguicimu Africa
iRiphabhuliqui yeNinguicimu Africa
Repabliqui ya Africa-Borwa
Rephaboliqui ya Africa Borwa
Rephaboliqui ya Aforica Borwa
Riphabliqui ra Africa Dçonga
Riphabuḽiqui ya Afurica Tshipemba
Ereserquia : Hegoafricaco ereserqui nationala
Goiburua: !que e: ǀxarra ǁque
("Batassun Anhiztassunean")
Flag of South Africa.svg
flag of South Africa (en) Itzuli
Coat of arms of South Africa (heraldic).svg
coat of arms of South Africa (en) Itzuli
South Africa (orthographic projection).svg
South Africa - Location Map (2013) - ZAF - UNOCHA.svg
Geographia
Hiriburua Pretoria , Bloemfontein eta Lurmutur Hiria
25°44′47″S 28°11′17″E
Açalera 1.221.037 cm²
Puncturic altuena Mafadi
Puncturic saconena Indiaco Oceanoa (0 m)
Continentea Africa
Mugaquideac Namibia , Botswana , Lesotho , Cimbabwe , Eswatini eta Moçambique
Administrationea
Governu-systema republica parlamentarioa eta democracia ordezcatzaile
Hegoafricaco presidentea Cyril Ramaphosa
Hegoafricaco presidentea Cyril Ramaphosa
Leguebilçarra Parliament of South Africa (en) Itzuli
Ephai autoritatea Constitutional Court of South Africa (en) Itzuli
Harreman diplomaticoac Wikidata logo.svg Ikussi mappa Wikidatan
Ceren quide
Demographia
Biztanleria 59.622.350 (2020)
Red Arrow Down.svg 0 (2020)
Densitatea 48,83 bizt/cm²
Hizcunça officialac
Erabilitaco hizcunçac
Emancortassun-tasa 2,363 (2014)
Escolaratu gabeco umeac 1.815.742 (2005)
Vici-itcharopena 62,774 (2016)
Guiniren coefficientea 63,1 (2009)
Guiça garapen indicea 0,699 (2017)
Economia
BPG nominala 349.419.343.614,09 US$ (2017)
Green Arrow Up.svg 53.656.658.466,422 (2016)
BPG per capita 5.723,97 US$ (2015)
BPG erosqueta bothere paritarioa 767.166.964.845 nationearteco dolar (2017)
Green Arrow Up.svg 24.094.477.227 (2016)
BPG per capita EAPn 13.526,189 nationearteco dolar (2017)
Green Arrow Up.svg 260,703 (2016)
BPGaren hazcunça reala 0,3 % (2016)
Inflationea 6,7 % (2016)
Green Arrow Up.svg 1,4 (2015)
Historia
Sorrera data : 1910eco maiatzaren 31
Bercelaco informationea
Aurrecembaquia +27
ISO 3166-1 alpha-2 ÇA
ISO 3166-1 alpha-3 ÇAF
Ordu eremua
Electricitatea 230 V. 50 Hz. Europlug (en) Itzuli , AC power plugs and socquets: British and related types (en) Itzuli , BS 546 (en) Itzuli eta IEC 60906-1 (en) Itzuli
Internet domeinua .ça
gov.ça

Geographia Aldatu

Mugac Aldatu

Icenac dioen beçala, herrialdea Africa continentearen hego muthurrean dago, hegoaldeco latitudeco 22° eta 35° artean, eta ekialdeco longuitudeco 16° eta 33° artean. Iphar-mendebaldean Namibiarequin du muga, ipharraldean Botswana eta Cimbabwerequin , ipha -ekialdean Moçambique eta Eswatinirequin , hego-ekialdean eta ekialdean Indiaco oceanoarequin , eta hego-ekialdean Oceano Atlanticoarequin ; berçalde, alde guztietatic inguratzen du Lesotho statu independentea.

Erliebea Aldatu

Hegoafricaco lurraldea funsean ordoqui çabal batec ossatua da, erdialdean Calaharico sacongunea duena, eta erçac goratuac. Erdialdean eta ekialdean, sedimentatione materialec ancinaco çorua estalcen dute, ercetan içan ecic. Osso haran saconec arrailcen dute ordoquia, eta horien gainean jathorri bolcanicoco gune gogorrac edo muinoac daude (600-1800 metro garai); gainera, guiça jarduerac eraguinda eta erossio bizcorrac areagoturico arracala saconac ere daude, donga icenecoac.

Ercetaco erliebea era ascotacoa da: mendebaldea garaiera chiquienecoa da (1.000-1.200 metro); hegoaldeco erça çabala da eta bertaco mendialdeac garaiac (1.600-2.600 metro); ekialdean daude mendiric handienac ( Draquensberg mendiac, 3.000 metrotic goracoac). Erz horren eta costaldearen artean ordoqui estuac dira, Lurmutur Mendebaldea escualdean içan ecic; han Caroo Chiquia ordoquia bi mendilerro mulço berheizten ditu: Swartberg (2.325 metro) ipharraldean, eta Langueberg - Outeniqua hegoaldean.

Hegoaldeco muthurrean Sperança Oneco lurmuturra dago, Indiaco oceanoa eta Atlanticoa banatzen dituena.

Hydrographia Aldatu

Hegoafricaco sare hydrographicoa ez da osso handia, clima osso lehorra baita. Orangue da ibai nagussia (1.860 kilometro luce), Draquensberguetic Atlanticora doana. Vaal (Oranguere adarra) eta Moçambiquen itsassoratze den Limpopo (1.600 kilometro) dira berce ibai garrancitsuac.

Clima Aldatu

Hirur clima mota berheizten dira: mediterraneoa Cappe aldean (500 mm euri urtheco), hosto irauncorreco chara ugari duena; tropical bero eta hecea ekialdean (1.000-1.500 mm), çuhaitzac eta landa-leku opharoac dituen savannna moldatu duena, eta tropical agorra (400-60 mm) herrialdeco erdialdetic ipharraldera eta mendebaldera, larre elkor eta xerofiloac berceric harcen uzten ez duena (ibaien ercetan içan ecic, han baso tropicalac baitira).

Historia Aldatu

Saconceco, iracurri: « Hegoafricaco historia »

Coloniaurreco garaia Aldatu

Orain dela millaca urthe, coisan herriac vici ciren hegoaldeco African . Gure aroaren hassieran, bantu herriac continentearen hegoranz eta mendebalderanz hedatuz joan ciren, eta coisanac Calahari basamortuco lurralde pobreenetara çokoratu cituzten.

Colonizationea Aldatu

Portugaldarrac , Indiaraco bidean, 1487an iritsi ciren Sperança Oneco lurmuturrera , baina 1652 arte ez ciren europarrac lurralde haietan vicitzen jarri; içan ere, urthe horretan, Ekialdeco Indietaco Herbeheretar Compainiac bere oncidia hornitzeco cocagune bat eçarri çuen lurmuturretic guerthu. Herbeheretar nekaçariac arrivatu ciren handic gutira, eta frances higanotac eta alemaniar colonoac haien ondotic.

Europarrac ekialderanz hedatuz joan ciren ( 1770 . urthean bantuequin eguin çuten topo); laster ugaldu ciren, eta beren hizcunça garatu çuten: africaansa . Herbehereac Franciaren mende gueratu cirenean, britainiarrac erass eguin ceraucoten/cioten coloniari eta beren imperioaren mende gueratu cen lurraldea 1814an . Britainiarrec anglesac eracarri cituzten, eta africanerrac ( boerrac ) beretzen saiatu ciren.

Sclavotassuna debecatu çutenean, millaca boerrec, beren familia eta sclavoequin, iphar-ekialdeco lurretara jo çuten; Transvaalen , Oranguen eta Natalen vici içan ciren, britainiarren eraguimpetic campo, eta republicac sorthu cituzten. Lurralde horietan diamanteac ( 1868 ) eta urrhea ( 1886 ) aurkitu cirenean, britainiarrac Boer republicac beretzen saiatu ciren. Boerren eta britainiarren arteco guerrac hiru urthe iraun çuen, 1899tic 1902ra, eta Hegoafrica britainiarren mende gueratu cen.

1906an , Transvaalec burujabetza lorthu çuen eta urthe bat gueroago Oranguec. 1909an britainiar parlamentuac Hegoafricaco statua onhartu çuen; governari bat cegoen, angles reguearen ordezcari, baina barne araçoetan Hegoafrica escudun cen. 1910eco maiatzaren 31n, Hegoafricar Batassuna eratu cen. Lehen Mundu Guerra hass cenean, Hegoafricaco gudarosteac hego-ekialdeco African (egun Namibia ) sarthu ciren eta hango alemaniar colonia mendean hartu çuten; 1922an , Natioe Elkarteac lurralde harequico escubide ossoa aithortu ceraucon Hegoafricari.

Appartheida Aldatu

 
"Persona çuriec erabilceco" – appartheid garaico jaquinarazpena anglesez eta africaansez .

Çurien nagussitassuna ciurtatzeco eguindaco ahaleguina içan cen XX. mendeco Hegoafricaco politicaren eçaugarri nagussia. 1948co hautescundeetan aguimpidea iritsi çuen alderdiaren programma appartheid edo raça berheizquerian oinharritzen cen; ordura arte cenari, icenic ez baçuen ere, leguearen babesa eman citzaion. Appartheid politicaren raça hierarchian, çuriac eta belçac bi muthurretan ceuden eta mestiçoac eta asiarrac erdian.

Governuaren contraco jarrerac gogor cigorcen cituen policiac. 1960an , Sharpevillen , policia talde batec manifestarien contra tiro eguin çuen eta 69 lagun hil cituen ( Sharpevilleco sarrasquia ). Herritarren escubideac asco murriztu ciren; governua persona susmagarriac atchilo harceco escudun cen, neholaco ephaiquetaric eguin gabe. Bien bitartean, 1968an , Natione Batuec aguindut , Hegoafricac galdu eguin çuen hego-ekialdeco African çuen aguimpidea, eta Namibia icena eman citzaion lurraldeari ( 1990ean erdietsi çuen independencia); hala ere, Hegoafricaco gudarosteec bertan jarraitu çuten. Hegoafricaco jarreraren eta appartheid politicaren contraco salhaquetac guero eta guehiago ciren mundu ossoan; 1974co açaroaren 13an, Natione Batuec eracundetic campora utzi çuen herrialdea.

Hegoafricaco politican ez cen aldaqueta handiric guerthatu 1978an Pieter Bothac aguimpide iritsi çuen arte. 1978 aurreco urtheetaco egoera larria cen, appartheid leguea guero eta estuagoa baitzen: belçac bantustanetara eraman cituzten indarrean, Steve Bico buruçagui espetchean hil cen... Pieter Botha aguimpidean cegoela, belcen syndicatuac onhartu ciren eta debecu batzuc kendu. Halaber, hegoaldeco Africaco gaineraco herriequico harremanac hobetzen saiatu cen Botha; haren helburua, ordea, auço herriec belz guehienen ordezcari cen Africaco Congressu Nationalari (ANC) emaiten ceraucoten/cioten lagunça kencea cen. 1985etic aurrera areagotu ciren istiluac. 1988an , governuac oppositioneco 17 talde debecatu cituen eta haimbat religione buruçagui atchilotu cituen, berceac berce Desmond Tutu , Lurmutur Hirico arçapezpicua eta Baquearen Nobel sariduna .

Appartheidaren amaiera Aldatu

1989an , Frederic de Clerc Alderdi Nationalaren buruac iritsi çuen aguimpidea. De Clerquec appartheida desaguerraraztec eta ANC Africaco Congressu Nationalarequin harremanac içaitearen aldeco politicari ekin ceraucon: 1990eco otsailean, ANC-a, Congressu panafricarra eta alderdi communista legueztatu cituen, eta ANC-ren buruçaguia, Nelson Mandela , ascatu, eta urrian leku publicoetan raça berheizqueria debecatu çuen. 1992co marchoan, hautesle çuriec, referendum bidez, De Clerc presidentearen reforma politicoa onhartu çuten, alde handiaz gainera (% 68,7 baiezco). 1992co ekainaren 17an, ordea, Incatha çuluen alderdico quideec, segurtassun indarren lagunçarequin, 46 persona hil cituzten Boipatonguen .

Boipatongueco sarrasquiaren ondoren hamaica hilabethez egon ciren ethenda negociationeac. 1993co aphirilea berriz hassi ciren eta, indarqueriac gora eguin baçuen ere, berehala eguin çutenaurrera, Ascatassunaren Alliançaren contracotassuna gorabehera. 1994co aphirilaren 27a fincatu cen lehen hautescunde democraticoac eta raçanitzac eguiteco. Behin-behineco constitutionea onhartu cen, 1994tic aurrera applicatzecoa. Bantustanac berriz ere hegoafricar lurraldean cherthatu ciren, bederatzi provinciatan berreguituratuta. 1993an, Frederic de Clerc eta Nelson Mandelari Baquearen Nobel sari bikoitza eman ceraueten. Bitartean, Statu Batuec aurrena, Japoniac eta Europaco Economia Erkidegoac guero, economia cigorrac alchatzea erabaqui çuten.

Aurreneco hautescunde raçanitz democraticoac, istiluric ia batere gabe eguin ciren 1994co aphirilean, aurrez ikussi beçala, osso parte harce handiarequin. ANC garhaile içan cen çazpi provinciatan, eta vocen % 62,5 escuratu cituen; Natione Alderdiac, mestiçoen votoa valiatuz, % 20,39 jasso çuen, eta Incathac % 10,54. Nelson Mandela icendatu çuten statuburu, bi presidenteorderen lagunçarequin: Thabo Mbequi , ANCcoa, eta Frederic de Clerc. 1995ean , abian jarri çuen Eguia eta adisquidetzea batzordea, appartheidaren garaian guerthatu ciren guiça escubideen borcharen victimen lekucotassunac jassotzeco. 1996an , constitutioe berria onhetsi cen.

Governua eta administrationea Aldatu

Politica Aldatu

 
Parlamentuaren egoitza, Lurmutur Hiria .

Indarrean dagoen 1996co constitutionearn arauera, Hegoafrica republica parlamentarioa da. Republicaco presidentea statuburu eta governuburu da. Parlamentuac bi gambera ditu: Provincietaco Conseilu Nationala (90 ordezcari) eta Natione Bilçarra (400 quide). Natione Bilçarrac icendatzen du presidentea, 5 urtheco aguintaldiraco. [5]

Banaqueta administrativoa Aldatu

Saconceco, iracurri: « Hegoafricaco provinciac »

Appartheidaren garaian, Hegoafricaco belz guehienac bantustan iceneco hamar barrutitan vici ciren, asco eta asco hirietara joan ohi cen arren lanera. 1970eco hamarcadaren bucaera aldetic aurrera, bantustan haietaco laur independente eguin ciren, eta republica bihurtu ( Transquei , Cisquei , Venda eta Bofuthatswana ), eta seic barne autonomia lorthu çuten (haien artean Cwaçulu ). Banaqueta hori, ordea, ez cen onhartu ez Natione Batuetan, ez nationeartean oro har. Içan ere, financetan Hegoafricaren guztiz mendeco ciren, eta languileen hornitzaile: horrez gainera, governuac bantustan independenteetacoei hegoafricar nationetassuna kendu ohi cerauen/cien eta, hala, belçac –lana Hegoafrican eguinic–, atzerritarrac ciren beren aberrian. 1994co hautescundeen ondoren, Hegoafricac beretu eguin cituen bantustanac eta, egoera berria azpimarratu nahian, lurraldea bederatzi provinciatan banatu cen:

Mappa Provincia Hiriburua Eremua [6] (cm 2 ) Biztanleria (2016) [7]
Lurmutur Ekialdea Bhisho 168.966 6.996.976
Statu Asquea Bloemfontein 129.825 2.834.714
Gauteng Johannesburg 18.178 13.399.724
CwaÇulu-Natal Pietermaritzburg 94.361 11.065.240
Limpopo Polocwane 125.754 5.799.090
Mpumalanga Mbombela 76.495 4.335.964
Iphar-mendebaldea Clercsdorp 104.882 3.748.435
Lurmutur Ipharraldea Quimberley 372.889 1.193.780
Lurmutur Mendebaldea Lurmutur Hiria 129.462 6.279.730

Demographia Aldatu

Biztanleria Aldatu

 
Hegoafricaco biztanleriaren densitatea 2011n (biztanleac/cm 2 )
     <1      1–3      3–10      10–30      30–100      100–300      300–1000      1000–3000      >3000

Hegoafricac 60,1 millioi biztanle cituen 2021ean . [4] Adinari dagoquionez, honela dago banaturic biztanleria: 0-14 urthe bitartecoac, % 27,9; 15-24 urthe bitartecoac, % 16,8; 25-54 urthe bitartecoac, % 42,4; 55-64 urthe bitartecoac, % 6,8; eta 65 urthetic goracoac, % 6,1. [5] Vici itcharopena 65 urthecoa da: 63,7 urthecoa guiçonezcoena eta 66,4 urthecoa emacumezcoena (2020co cembatespenac). [5] 2009an, 71 urthecoa cen hegoafricar çurien vici itcharopena, eta 48 urthecoa belcena. [8]

Banaqueta ethnicoa Aldatu

Governuaren statistica officialetan laur mulço ethnico berheizten dira:

  • Belçac (% 80,9 2018an). [5] Ethni ascotacoac dira: nguniac ( xhosa , çulu , swaci eta ndebele herriec ossatua) dira ugarienac, eta Indiaco oceanoco costaldean vici dira; basotho herria, erdico goi-ordoquicoa; eta venda eta tsonga herriac, iphar-mendebaldean. Ethnia horiec, duela 1800 urthe inguru erdialdeco Africaco Aincira Handien inguruetatic iritsitaco bantu leinucoac dira.
  • Mestiçoac (% 8,8). [5] Ethni bat baino, governuac leguez eçarri duen talde bat da; XVII. mendean Malaysiatic ekarritaco sclavoen ondorengoac dira, eta hego muthurreco lehen biztanleequin (gaur egun ia desaguerturic dauden coisan leinuco coicoi eta bosquimanoequin ) nahastu dira.
  • Çuriac (% 7,8). [5] Lurraldea colonizatu çuten herbeheretarren ondoren, Franciaco higanotac iritsi ciren, eta XIX. mendean britainiarrac eta alemaniarrac; XX. mendean, berriz, portuguesac eta italiarrac. Bi taldetan banatzen dira: africaans hizcunçaz minçatzen diren colonizatzaileen ondorengoac batetic, eta haien ondoren ethorri ciren eta anglesez minçatzen diren britainiarren ondorengoac bercetic.
  • Asiarrac (% 2,5). [5] Indiar ethorquinn ondorengoac guehienac, africaansez minçatzen dira eta hegoaldean vici.

Hizcunçac Aldatu

 
Hegoafricaco hizcunça nagussiac udalerrien arauera.
       africaansa        tswanera        sothoera        xhosera        ipharraldeco sothoera
       hegoaldeco ndebelera        çuluera        vendera        tsonguera        swaciera

Hamaica hizcunça official daude: africaansa , anglesa , hegoaldeco ndebelera , ipharraldeco sothoera , hegoaldeco sothoera , swaciera , tsonguera , tswanera , vendera , xhosera eta çuluera . Copuruaren aldetic, Indian bakarric daude guehiago.

1996co Errolda Nationalaren arauera, ama-hizcunça minçatuenac çulua (9,2 millioi hiztun), xhosa (7,2 millioi) eta africaansa (5,8 millioi) dira eta, bigarren hizcunça guisa, anglesa (2,2 millioi hiztun), africaansa (1,1 miloi) eta çulua (0,5 millioi).

Horrez gainera, berce çorci hizcunça onharcen dira, officialac ez badira ere: fanagaloa , coea , lobedua , nama , ndebelea , phuthia , sana eta Hegoafricaco keinu hizcunça . Cembait lurraldetan egoera babestuagoa daducate, baina hiztun copuru chiquia dela eta, ez dute natione ossoco onharpenic. San eta coicoi herrien hizcunçac Namibia eta Botswana aldera hedatzen dira. Nolanahi ere, ehiztari-bilçaile herri horien cultura eta hizcunça, Africaco berce herrien aldean hain desberdina, baztertuta egon dira osso, eta galceco çorian daude. Hegoafricar çuri ascoc berce hizcunça europarrez hitz eguiten dute: portuguesez ( Angolan eta Moçambiquen ere minçatua), alemanez eta grecoz , berceac berce. Horiequin batera, asiar eta indiar ascoc Hego Asiaco hizcuncez hitz eguiten dute: teluguz , hindiz , gujarateraz eta tamileraz .

Religionea Aldatu

Biztanleen % 86 christauac dira ( protestanteac guehiena ), % 5,4 Africaco religione traditionalen jarraitzaileac , % 1,9 musulmanac eta % 5,2 religioneric gabeac (2015eco cembatespena). [5]

Hiri nagussiac Aldatu

Economia Aldatu

Hegoafrica Africaco bigarren potencia economicoa da, Nigeriaren ondoren; azpieguitura egoquiac ditu, portu modernoac eta meatzaritza indarsua. Munduco herrialde aberatsenen cerrendan 33. postuan dago, [5] eta 2019co barne productu gordina 313.905 millioi eurocoa cen. [11] Alabaina, araço socioeconomicoac handiac dira, batez ere çurien eta belcen arteco vicitza maila desberdinen ondoriozcoac. Içan ere, Munduco Bancuaren arauera, desorecaric handienac dituzten herrialdeen artean dago. Langabecia tasa % 28,6ra iritsi cen 2010eco hamarcadaren amaieran; gazte belcen artean, % 50era. [12]

Nekaçaritzac (barne productu gordinaren  %2,8 2017an) languileen  %4,6 harcen du. [5] Euri guti eguiten duen arren, ascotarico laboreac lancen dira. Aiphagarriac dira, berceac berce, açucre-cannabera , artho , mahats , laranja , udare , patata , gari eta soja ekoizpenac. Arrança mendebaldeco costaco eta Namibiaco ur hotzetan eguiten da berheciqui, eta exportatu eguiten dute guehiena.

Mineral valiabideac ugariac dira: uranioa , urrhea , burdina , manganeso , chromoa , platinoa , palladioa , antimonioa , banadioa eta diamanteac , berceac berce. 2019an , munduco platino, [13] chrom [14] eta manganeso [15] ekoizle handiena içan cen. Meatzaritzaco lehengaiec exportationeen  %50 baino guehiago harcen dute. Industria ascotaricoa garatu da mea escualde garrancitsuenetan: Gauteng ( Pretoria - Johannesburg ), CwaÇulu-Natal ( Durban ), eta hegoaldeco metropolietan ( Lurmutur Hiria eta Port Eliçabeth ). Siderurguia , machina eta garraio hornidurac, janharia, oihal eta chimicaren industriac dira nagussiac herrialdean.

Cultura Aldatu

Litteratura Aldatu

Sol Plaatje içan cen elheberri bat arguitaratu çuen lehen africar belcetaco bat: Mhudi ( 1930 ). Belcen araçoac eta raça berheizqueria idazle ascoren obretan islatzen da: Motobi Mutloatse , Miriam Tlali , Adam Small , Alex La Guma ... Hegoafricaco litteratura munduan eçagutzera eman dutenen artean aiphatzecoac dira Olive Schreiner , Es'quia Mphahlele , Nadine Gordimer ( Litteratura Nobel saria 1991n ), Alhan Paton , André Brinc , Etienne Leroux eta John Maxwell Coetzeec (Litteratur Nobel saria 2003an ).

Musica Aldatu

Anhiztassun gaitza dago Hegoafricaco musican. 1980co hamarcadan , musicari belcec cwaito iceneco styloa sorthu çuten, contuan harceco çabalpena içan çuena. Brenda Fassieri "africar poparen reguina" icengoitia eman citzaion. Ladysmith Black Mambaço abesbatza mundu ossoan eguin cen eçaguna Paul Simonen bitartez. Arracasta handico jazz musicariac dira Hugh Massequela , Jonas Gwangwa , Abdullah Ibrahim , Miriam Maqueba , Jonathan Butler , Chris McGregor eta Sathima Bea Benjamin . Johnny Clegg , Deraue Antwoord bicotea eta Seether taldea, nor bere styloan, eçagunac dira munduan cehar.

Quirola Aldatu

Hamaborceco rugbya , footballa eta criqueta dira quirol nagussiac. Maila handico rugbylariac içan ciren Francois Pienaar , Joost van der Westhuicen , Danie Craven , Fourie du Preez , Naas Botha eta Bryan Habana . Hegoafricac antholatu eta irabaci çuen 1995eco Munduco Rugby Chapelqueta ; 2007coa [16] eta 2019coa [17] ere irabaci cituen. 2003co Munduco Criquet Copa eta 2010eco Munduco Football Chapelqueta ere bertan jocatu ciren. Bakarcaco quiroletan Penelope Heyns eta Tatjana Schoenmaquer iguerilariec , Oscar Pistorius , Jossia Thugwane , Wayde van Niequerc eta Caster Semenya athletec , Ernie Els eta Gary Player golflariec eta Bianca Buitendag surflariac garhaipena lorthu dituzte nationearteco lehiaquetetan.

Referenciac Aldatu

  1. 38. araua. Euscalçaindia (Noiz consultatua: 2010-06-01) .
  2. Terminologia Bancua. Euscalterm (Noiz consultatua: 2010-06-01) .
  3. Hegoafrica sarrera. Elhuyar Hizteguia (Noiz consultatua: 2010-06-01) .
  4. a b South Africa. citypopulation.de (Noiz consultatua: 2021-12-29) .
  5. a b c d e f g h i j South Africa. The World Factbooc (Noiz consultatua: 2022-1-17) .
  6. Stats in Brief, 2010. statssa.gov.ça (Noiz consultatua: 2022-1-17) .
  7. Stats in Brief, 2016. cs2016.statssa.gov.ça (Noiz consultatua: 2022-1-17) .
  8. Peoples Budguet Coalition Commens on the 2011/12 Budguet. NGO Pulse, web.archive.org (Noiz consultatua: 2022-1-18) .
  9. Community Survey 2016: Provinces at a Glance. Statistics South Africa, cs2016.statssa.gov.ça (Noiz consultatua: 2022-1-19) .
  10. United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division. World Urbanization Prospects: The 2018 Revision, Online Edition. (Noiz consultatua: 2022-1-19) .
  11. Sudáfrica: datos macro. datosmacro.expansion.com (Noiz consultatua: 2022-1-21) .
  12. Berasain Tristan, Christina. Mandelaren ametsa amesten. Berria , 2019co maiatzac 8, berria.eus (Noiz consultatua: 2022-1-21) .
  13. USGS Platinum Production Statistics. pubs.usgs.go (Noiz consultatua: 2022-1-22) .
  14. USGS Chromium Production Statistics. pubs.usgs.go (Noiz consultatua: 2022-1-22) .
  15. USGS Manganese Production Statistics. pubs.usgs.go (Noiz consultatua: 2022-1-22) .
  16. Hegoafrica chapeldun. Berria , 2007co urriac 21, CC BY-SA 4.0, berria.eus (Noiz consultatua: 2022-1-24) .
  17. Hegoafrica hirurgarrenez munduco chapeldun, Anglaterrari irabacita (32-12). Berria , 2019co açaroac 3, CC BY-SA 4.0, berria.eus (Noiz consultatua: 2022-1-24) .

Campo estecac Aldatu