Gregorio Larrañaga

Versolaria

Gregorio Larrañaga Mandiola ( Marquina , 1943co abenduaren 1a - Marquin , 2022co uztailaren 25a ), Mañucorta icengoitiaz eçaguna, bizcaitar versolaria içan cen. Versoguinça molde baten ordezcari içan cen, eta haren ethorri, imincione eta ahosquera berheciec verso mundutic harago ere eguin çuten eçagun. 1990eco hamarcadaren hassiera , plaçaric guehien eguin çuten versolarietaco bat içan cen. [1]

Gregorio Larrañaga
Gregorio Larrañaga Mañukorta 2010.jpg
Vicitza
Jaiotza Marquina-Xemein 1943co abenduaren 1a
Herrialdea   Bizcaia , Euscal Herria
Heriotza Marquina-Xemein 2022co uztailaren 25a (78 urthe)
Hezcunça
Hizcunçac euscara
gaztelania
Jarduerac
Jarduerac versolaria eta nekaçaria
Icengoitia(c) Mañucorta

Vicitza Aldatu

Gregorio Larrañaga 1943co abenduaren 1ean jaio cen Mañucorta baserrian, Marquina-Xemeingo Larruscain auçoan. Osso gaztetic ibilia baserrico lanetan laguncen, 14 urtherequin baso-muthil hass cen, pinuac bota/votatze/votatzen eta garbitzen. Amaren familia versoçalea cen, eta bere casa ikassi cituen verso çaharrac. 1960an hass cen versotan gendaurrean, Marquinan bertan, Abel Muniateguirequin berceac berce. [2] [1]

Soldadusca eguitera Galiciaco Ferrolera joan behar içan çuen; bi urthe eguin cituen han. Bertan cegoelaric, Alfonso Irigoienen bitartez baimena lorthu çuen 1966co Bizcaico Versolari Chapelquetaren finalean parte harceco. 1967an , soldadusca amaitu orduco, Nevadara ( AEB ) joan cen ossaba batequin, arçain. Sei urthe eman cituen. Haren erranetan, "dirua eguitera joan nincen, baina eguin nuen aphurrac ez çuen batere balerauco/valio itzuli nincenean... hala ere, ez naiz hara joanaz nehoiz damutu, Euscal Herria maitatzen han ikassi bainuen". [3] Handic itzulitacoan, Danobat lanteguia hassi cen beharrean, eta Cicautchon guero, retiroa hartu arte. [1]

1980co hamarcadan egui cen eçagun verso munduan. 1989co Chapelqueta Nagussian finalaren atharian gueratu cen, [4] eta Orixe eta Xempelar sariac irabaci cituen. Complexutassun handiric gabeco versoquera cerabilen, baina maiz lorcen çuen ençulea phiztea, berceac berce gorphutz imincioneac eta ancezpeneraco çuen gaitassuna valiatuz. [1] Joxean Aguirrec idatzi çuen beçala, "tontotic ecer guti çuen arren, ascotan toccatzen citzaion tontoaren papera eguitea, listo usteco versolarien artean". [3] 1989tic 1993ra bitartean, guti gorabehera, saio guehien eguiten çuten versolarien artean ibili cen. [5]

2021eco uztailaren 17an, omenaldi beroa escaini ceraucon Marquina-Xemeingo Verso Escolac; berceac berce, Andoni Egañac , Julio Sotoc , Jone Uriac eta Iratche Ibarrac abestu çuten verso saio hartan. [6] Urthebete gueroago, 2022co uztailaren 25ean cendu cen; 78 urthe cituen [7] [8] Hileta elizquiçuna Larruscain auçoco eliçan eguin cen. [1]

Mañucorta, "versonajea" Aldatu

Mañucorta versotaraco compromissoaz ( Ahotsac projecturaco) [9]

1990eco hamarcadaren hassiera , Mañucorta, Jaincomendico muthila , Euscal Herrico versolariric popularrena içaitera iritsi cen. Garai hartan, versoçale ez cirenec ere çuten haren berri, eta baita erdaldun ascoc ere. Mañucorta, versonajea liburuan arracasta horren raçoinac aztertu cituen Xabier Amuriçaren arauera, "edocein lekutan ikussi eta gogoan guelditzen cen. Dena çuen ezberdina, gorphuzquera, keinuac, cantatzeco modua, raçoitzeco modua, personaia bat cen. Guero baçuen leguenda bat ere, enteratzen çarenean ez çuela ia-ia escolaric, ozta-ozta iracurcen çuela edo iracurcen bacequiela baina ez çuela batere iracurcen, oraindic ere harrigarriagoa eguin çaiçu". [10]

"Nereac ez du explicationeric, "Mañu" phenomeno bat da, quitto!" erran ceraucon Mañucortac berac 1991n Joxean Aguirreri. "Eguia da gendeac maite nauela, baina hori içaquera contua da erdia eta berce erdia nere meritua. Versolari içaitea ez da versoac cantatzea bakarric. Gendeari leku bat eguin behar çaio; agurtu, beren contuac ençun eta çureac contatu. Harremanen mundu hori çaincen jaquin behar da. Nic badaquit versotan badaudela ni baino hobeac, baina gendearequico cereguin honetan onenen pare naiz". [3]

Versolari aldizcariac hari escaini ceraucon lehembicico cembaquico açala; bere jaiotetchean agueri cen, Mañucortaco atharian, biçarra eguiten. ETB 1eco saio batzuetan ere aguertu cen: marrazqui vicidunetaco personaia bihurtu çuen Juamba Berasateguic , Lazcao Chiquiren eta Jon Azpillagaren alboan, eta Choco latex -eco pampinetaco bat içan cen. Wacemanc saioan lehiaqueta berheci bat eguiten çuten, haren erranaldiac asmatzeco, hitz eguiteco çuen era berhecian oinharrituric. Euscadi Irratico Goicean behin irratsaioan ere ancera erabili çuen Iñaqui Perurena tolosarrac. Imitatzaileei buruz galdetuta, haiec ez ceraucotela/ciotela baimenic escatu quexatu içan cen, baina ez cegoela minduta gaineratu ere bai. [1]

Sariac Aldatu

Bibliographia Aldatu

  • Amuriça, Xabier, Mañucorta, versonajea , Andoain: Lancu Verso Cerbitzuac, 2014 [11] [5]

Referenciac Aldatu

  1. a b c d e f Iruretagoiena, Hodei, Sarasola, Ainhoa. Humorea eta chimparta lagun. Berria , 2022co uztailac 26, CC BY-SA 4.0, berria.eus (Noiz consultatua: 2022-07-27) .
  2. Xempelar Documentatione Centroa. «Gregorio Larrañaga "Mañucorta" - Biographiac - BDB. Versolaritzaren datu-basea» bdb.bersoçale.eus (Versoçale Elkartea) (Noiz consultatua: 2022-07-26) .
  3. a b c Aguirre, Joxean. Robinson bat Mañucortan. Versolari aldizcaria, 1. cembaquia, 1991co maiatza, issuu.com (Noiz consultatua: 2022-07-27) .
  4. «Gregorio Larrañaga 'Mañucorta' hil da» Versoçale Elkartea (Noiz consultatua: 2022-07-25) .
  5. a b Elkartea, Xempelar Documentatione Centroa-Versoçale. «Mañucorta versonajea - Liburuteguia - BDB. Versolaritzaren datu-basea» bdb.bersoçale.eus (Noiz consultatua: 2022-07-26) .
  6. Omenaldi beroa jasso du Mañucortac. Lea-Artibai eta Mutricuco Hitza , 2021eco uztailac 19, lea-artibaietamutricu.hitza.eus (Noiz consultatua: 2022-07-27) .
  7. (Gaztelaniaz) Redondo icemburua=Fallece el versolari Gregorio Larrañaga ‘Mañucorta’ a los 78 años, Maite. (2022-07-26). Noticias de Guipuzcoa (Noiz consultatua: 2022-07-27) .
  8. (Gaztelaniaz) «Mañucorta, un versolari inolvidable» EITB 2022-07-25 (Noiz consultatua: 2022-07-27) .
  9. «Larrañaga Mandiola, Gregorio - Ahotsac.eus» ahotsac.eus (Noiz consultatua: 2022-07-25) .
  10. Aguirre, Joxean. Mañucorta edo versolari ezberdin baten casua. Gaur8 , 2015eco marchoac 28, naiz.eus (Noiz consultatua: 2022-07-28) .
  11. Amuriça, Xabier. (2014). Mañucorta versonajea. Lancu Verso Cerbitzuac PMC 920319569 . (Noiz consultatua: 2022-07-25) .

Campo estecac Aldatu