Spacio onci

Spacionci » orritic birbideratua)

Spacio oncia edo spacio-oncia spacio edo cosmosean cehar bidaiatzeco ahalmena duen gailu mechanicoa da, bere barnean vicitzaraco baldinçac manten ditzaqueena. Spacio onciec içar-arteco inguruan astronautac garraiatzeco eguinac dira, bidaia hori ahalic eta erossoen burutzeco diseinatuac. Lehen spacio oncia Vostoc-1 sovietar capsula içan cen; 1961eco aphirilaren 12an Caçacstanen dagoen Baiconurco cosmodromotic orbitaratu çuten, icen bereco suciria erabiliz, barnean Juri Gagarin lehen cosmonauta cihoalaric. Orduz gueroztic, astronauticaren evolutioe itzelaren barnean, spacio onciei haimbat aldaqueta eguin çaizte, gaur egun guztiec persona anhitz eramaiteco ahalmena dute, eta atmospherara itzulceco haimbat systema darabilte. Spacio gailu batec, spacio onci içaiteco, baldinça hauec bethe behar ditu:

  • Spaciotic muguitzec ahalmena içaitea, oro har suciri chimicoe bidez, nahiz eta badiren berce systemac eguzqui-bela eta suciri ionicoac berceac berce.
Soiuz capsula bat Alpha nationearteco spacio stationera ( ISS ) guerthuratzen.
  • Euren barnean vici baldinça egoncor eta erossoac mantencea. Baldinça hau bethetzeco spacio onciec aireztatze systemen beharra dute hala nola calefactionea, isolatze thermicoa eta hermeticotassuna eta bidaiaren iraupenaren arauera janhari reserva eta hondaquinen bircyclapen systemac ere beharco dituzte.

Espaci0co gune batetic bercera guiçaquiac garraiatzeaz berce eguinquiçunic ere içaiten dute spacio onciec, berceac berce carga garraioa spacio stationeetara edota berce norabait edota saiaquera scientificoac burutzeco eta neurquetac eguiteco medioa ere içan dira. Spacio onciac aldi bateraco spacio statione guis ere erabil litezque, baina ez dira orbita finco batean dembora lucez irauteco eguinac.

Spacio onciaren conceptua itsassonci eta hegazquin conceptuen parecoa da astronautican, icena ere itsassonci icenaren ildotic dathor.

Spacio onci motac eguinquiçunaren arauera Aldatu

Spacio onci mota ugari berheiz deçaquegu, lehenic eta behin eguinquiçunaren arauera ondorengo sailcapena guenuque:

  • Spacio capsulac : Orbitan suciri baten bidez jarcen diren geometria simpleco gailu hauec missione bakar bat burutzen dute garraio edota larrialdi ihesbide lanac adibidez. Capsulac behin bakarric erabilceco eraiquitzen dira nahiz eta cembait ossagai berrerabil litezqueen jaurtiqueta bakoitzaren ondoren apparailua piecetan banatzen da. Capsulac missionea bethetzeco ecimbercecoac diren moduluetan banatuac egoiten dira. Capsulac propulsio systema mugatuac içaiten dituztenez eta behin soilic erabilcen direnez merkeac içaiten dira eta fidagarriac ossagaien controla çorrotza baldin bada. Capsulac ordea mugatuac dira osso ecin baitute missione complexuric burutu, gainera oro har ez dira ondoren aiphatzen diren spacio anezcac beçain erossoac. Mota hauetacoac ditugu Soyuz, Vostoc, Mercury edo Shenzhou capsulac.
  • Spacio anezcac : bi punctuen arteco garraioa dute helburu, oro har bi spacio stationeren edo planeta baten eta bere orbitan dagoen spacio stationearen artean. Spacio onci hauec gestio egoquiarequin berrerabilgarriac dira eta hori da euren dohain nagussia. Mantence çail eta garestia içan ohi dute apparailu hauec berheciqui atmospheran sarthu eta irteten maniobrac direla eta hauec mechanicoqui eta thermicoqui lazgarriac baitira osso. Mantence egoquiric gabe eta ossagaien viciraupena guehiegui luçatu nahi içan ezquero Challenguer eta Columbia anezca statubatuarren casuan beçala, istripu larriac guertha litezque. Mota hauetacoac dira AEBetaco anezcac eta SESBec behin soilic erabili cituen anezca.
  • Explorationeco spacio onciac : Mundu baten orbitatic harançago ibilceco spacio onciac dira. Ilharguira joan ciren Apollo spacio onciac mota horietacoac ciren. Spacio onci haiec garestienac içan ohi dira missione cehatz eta complexu bakar bat burutzeco diseinatzen baitira, ez dira beraz oro har berrerabilgarriac.
  • Missione berhecietaraco spacio onciac: Badira litteraturan soilic ikus ditzaquegun spacio onci motac, hala nola guerraco spacio onciac eta ancecoac.

Gaitassunaren araueraco sailcapena Aldatu

Ibil ditzaqueten distancien arauera spacio onci ezberdinac berheiz ditzaquegu. Guehienac litteraturan soilic agueri dira ez baita gaurdaino ilharguia baino arunçago iristeco gai den spacio onciric eraiqui.

Içan diren spacio onci nagussiac Aldatu

 
Apollo 11 espaio-oncico ilhargui modulua ilharguico gainaçalean
 
Soiuz russiarraren ancecoa den Chinatarren Shenzhou capsularen maqueta

Ondoren aiphatzen dira historiaco spacio onci nagussietaco cembait:

Sciencia fictioneco onciac Aldatu

Guiçaquiac bere iphuin eta contaquiçunetan spacio onci ugari imaginatu ditu baita spacioratzeco technologia gauçatu baino ascoz aurretic, ondorengoac dira spacio onci horietaco cembait, guehienac nehongo funs physicoric ez badute ere berce cembaitec badute aguian noizbait applica litezqueen proposamenac:

  • Jules Verneren Lurretic ilharguira elheberria açalcen den suciria.
  • Georgue Lucasen Içarretaco Guerra film seriean agueri diren X-Wing eta Aztore Millenarioa.
  • Gene Rodemberryc sorthurico Star Trec serieco Enterprise içarretaco oncia.

Ikus, gainera Aldatu

Campo estecac Aldatu