Deierri

Naffarroa Garaico udalerria

Deierri [4] ( [dei.eri] ) Naffarroa Garaico mendebaldeco udalerri bat da, Liçarrerricoa . Udalerriac 1.563 biztanle ditu.

Deierri
  Naffarroa Garaia , Euscal Herria
Vista sur desde Ibiricu.JPG
Flag of None.svg
Bandera

Deierriko armarria
Armarria


Cocapena
Herrialdea   Euscal Herria
Lurraldea   Naffarroa Garaia
Merindadea Escudo de Estella.svg   Liçarra
Administrationea
Statua   Espainia
Erkidegoa   Naffarroa
Icen officiala Escudo de Yerri.svg Valle de Yerri <> Deierri [1]
Alcatea Eduardo Leçaun Etchalar
( Irançu Herri Candidatura )
Posta codea 31xxx
INE codea 31260
Herritarra deierriar
Geographia
Coordenatuac 42°44′0″N 2°0′0″W
Açalera 93,06 cm²
Demographia
Biztanleria 1.563 (2021: Green Arrow Up.svg 20)
Densitatea 16,3 biztanle/cm²
Çaharcea [2] % 23,91
Ugalcortassuna [2] ‰ 44,44
Economia
Jarduera [2] % 79,23 (2011)
Desberdintassuna [2] % 0 (2011)
Langabecia [2] % 9,79 (2013)
Euscara
Euscaldunac % 18,90 (2018) [3]
% 9,51 (2010) [2]
Datu guehigarriac
Webgunea http://www.yerri.es

Geographia Aldatu

Gaur egungo concejuac Aldatu

Honaco conceju edo batzarrec ossaturic dago: Aizcoa , Allotz , Arandigoien , Aritzala , Aritzaleta , Bearin , Eraul , Erreçu , Gorocin , Hiriberri , Ibiricu , Iruñela , Lacar , Lorca , Murelu , Murugarren , Ugar , Çabal , Ciritza eta Çurucuain . 1857co errolda arte bakoitzac bere udalerria içan çuen, denac homonymoac hauec içan ecic: Allotz Allotz eta Eguiarte icenecoaren burua cen ( Eguiarte herri hustua da egun) eta Lacar Lacar eta Labeaga delacoarena cen; Labeaga , ordea, Iguzquitzara passarac çuten.

Udalerritic at Aldatu

Escualde natural hau ossatzen duten herri guztietatic bic baino ez dute berezco udalerria. 1857co fusio handian parte hartu baçuen ere, 1951n Leçaun Deierritic athera eta bere udalerria ossatu eguin çuen. Abarçuçac gauça bera eguina çuen lehenago, XIX. mendean .

Clima Aldatu

Hiriberrin, itsas mailatic 498 metro gorago, Naffarroaco Foru Erkidegoco Governuac jarritaco statione meteorologicoa dago. [5]

Etymologia Aldatu

Deierri icena " Deio " eta " herri " hitzen batura da, Deio Villamayor de Monjardín hiriaren icen çaharra içanic. Deierri icena erdi aroan gaur egungo Liçarraldea escualdea icendatzeco erabilcen cen, Liçarraco hiria sorthu baino lehen escualde honetaco hiri nagussia Villamayor de Monjardín baitzen. XI. mendetic aitzinera Liçarrac garrancia eta bothere guehiago hartu çuen eta Deierri terminoa escualdeco iphar-ekialdeco zonaldea icendatzeco erabilcen hassi cen, gaur egungo Goñerri , Guesalatz eta Deierri hain çucen ere, guerora Goñerri eta beranduago Guesalatz bananduz.

Gaztelerazco icena Valle de Yerri da. Hau euscaratic gazteleraraco gaizqui eguindaco itzulpen baten ondorio içan cen, scribau anonymo batec Deierri edo Deyerri -ren hassieraco " De- " prepositionetzt hartu eta hitza bitan banatu baitzuen.

Demographia Aldatu

XX. mendearen lehen erdialdean populatione nahico egoncorra mantendu ondoren, 1950eco hamarcadatic aurrera despopulacio larria jassan çuen Deierric, XXI. mendearen lehen hamarcadan jarraitu çuenac. Gaur egun 1.500 biztanle inguruan egoncortu da populationea (1900. urthean 4.000 inguru ciren udalerrian vici cirenac).

Deierrico biztanleria

2008co erroldaren arauera, Espainiaz campoco 77 ethorquin vici ciren herrian, biztanleriaren %4,94 ( Naffarroaco Foru Erkidegoco batezbercecoaren azpitic).

Deierrico herriac
Herria Biztanleria ( 2017 )
Allotz 112
Andia 0
Arandigoien 81
Aritzala 83
Aizcoa 80
Bearin 187
Eraul 75
Erreçu 115
Gorocin 32
Hiriberri 57
Ibiricu 55
Iruñela 53
Lacar 63
Lorca 136
Murelu 40
Muru 3
Murugarren 74
Ugar 50
Urbasaco venta 0
Çabal 77
Ciritza 1
Çurucuain 99

Politica Aldatu

Udal hautescundeac Aldatu

2007an Deierrico alcate carguraco Naffarroaco Herriaren Batassuna alderdi politicoco Carlos Remírez de Ganuça Ros auqueratu çuten. Udaletcheco bederatzi cinegotzietatic laur lorthu cituen, eta guehiengo absolutoa lorthu ez arren PSNren votoen lagunça içan çuen. Baliogabeco votoac hamaborz içan ciren (emandaco guztien %1,57) eta voto çuriac hamaçazpi (votoen %1,80). Abstentionea %29,94coa içan cen.

Deierrico Udala (2007)
Alderdia Votoac Cinegotziac
UPN 415 4
Irançu Herri Candidatura 375 4
PSN 135 1

2011co udal hautescundeetan ere vozcatuena UPN içan cen baina Irançuc (icen ossoa: Candidatura Popular Irançu Herri candidatura , CPIHC ) bi votora gueratu cen. Hala ere, UPN eta PSNren arteco accordioa itchi eguin cen eta alcatetza bien artean (PSN lehen urthean, UPN berce hiruretan) banatzea erabaqui çuten; 2011n PSNco Francisco Javier Carmona Ollo hassi cen alcate eta spero da 2012an UPNco Luis Albenicec harcea [6] .

Deierrico Udala (2011)
Alderdia Votoac Cinegotziac
UPN 340 4
Irançu Herri Candidatura 338 4
PSN 91 1

Udala Aldatu

Deierrico idazcaria Goñerri , Abarçuça eta Jaizco idazcari ere bada. Udalac alcatea eta çorci cinegotzi daduzca.

  • HELBIDEA: Cale Barria, 22 (Aritzala concejua)

Alcateen cerrenda Aldatu

2003-2007 Alvaro Nicuesa Sanctamaría Irançu Herri Candidatura
2007-2011 Carlos Remírez de Ganuça Ros UPN
2011-2012 Javier Carmona Ollo PSN
2012-2015 Luis Albenitz UPN
2015-2019 Ramiro Urra Marcotegui Irançu Herri Candidatura
2019-2023 Eduardo Leçaun Etchalar Irançu Herri Candidatura

Azpieguitura eta garraioac Aldatu

Tierra Stellla Bus Aldatu

Liçarrerrico autobus cerbitzuaren (Tierra Stellla Bus deritzona) honaco lineec escaincen dute cerbitzua Bearinen:

Línea Ibilbidea Orduteguia Maiztassuna Oharrac
  Garcia Orkoien Hospitalea - Abarçuça 07:30 - 20:45 4 cerbitzu eguneco

La Stelllesa Aldatu

La Stelllesa autobus compainiaren Iruñea eta Liçarra arteco lineac guelthoquia daduca concejuan. Lineac honaco ibilbidea eguiten du:

Compainia berdinaren Donostia eta Logroño bitarteco lineac ere (NA-10 cembaquico emaquida) guelthoquia daduca herrian. Lineac honaco ibilbidea eguiten du:

Cultura Aldatu

Euscara Aldatu

Naffarroaco Foru Erkidegoco Governuac onhartutac Euscararen Foru Legueari jarraituz, Deierri eremu mixtoco udalerria da, eta hori dela eta, euscarac escubide batzuc ditu. 2001eco erroldaren arauera, herritarren % 9,49c cequien euscaraz .

2009co urtharriletic Liçarraldeco udalerri honen icen officiala Valle de Yerri <> Deierri da. [7]

Bestac Aldatu

Herri bakoitzac bere bestac ospatzen ditu:

Ondassun nabarmenac Aldatu

Bibliographia Aldatu

Deierriar ospetsuac Aldatu

Referenciac Aldatu

Campo estecac Aldatu

Euscarazco Wikipedian bada athari bat, gai hau duena:
Naffarroa