Atapuercaco gudua , 1054co irailaren 1ean Atapuercaco ibarreco Piedrahita herrian, Iruñeco reguea cen Garcia III.a Sanchecec Gaztela eta Leongo reguea cen Fernando I.a aurkaco borroca içan cen.

Atapuercaco gudua
SierraAtapuerca.jpg
Atapuercaco mendigunea
Data 1054co irailaren 1a
Lekua Atapuerca , Burgos
  Espainia
Coordenatuac 42°21′0″N 3°31′12″W
Emaitza Gaztelarren garhaipen
Gudulariac
Estandarte del Reino de León.png Leongo Resuma
Estandarte del Reino de Castilla.png Gaztelaco contherria
Arrano Beltza flag.svg Iruñeco Resuma
Buruçaguiac
Fernando I.a Leon eta Gaztelacoa Garcia III.a Sanchez

Garhaipena gaztelarren aldecoa cen eta Naffarroaco reguea guduan hil cen. Fernandoc Pisuergan bere lagunça esquerceco 17 urthe aurrerago emandaco lurraldeac berrescuratu cituen.

Aurrecariac Aldatu

Anso III.a Nagussia 1035ean hil cenean, bere imperioa semeen artean banatua cen. Fernandoc Gaztelaco contherria lorth çuen eta Garciac, berriz, Iruñeco Resuma .

1037an , Bermudo III.a Leongoa oinordecoric gabe hil cen Fernando Gaztelacoa bere coinataren aurkaco Tamaróngo guduan . Hori cela eta, Fernandoc Leongo reguearen titulua lorthu eta 1038an Leonen sarth cen.

Aiphatutaco guduan Fernando Garcia bere anaiaren lagunça içan çuenez, lehen Gaztelaco contherriaren mempean içandaco escualde batzuc eman cerauzquion: Burgosco atheetati Ocaco mendietaraino , Briviescatic Úrbel ibaiaren haraneraino, Castrobartotic Briciaraino eta Nervioi ibaiaren haranetic Sanctanderreino hain çucen ere.

Versioneac Aldatu

"Chronica Silensis" Aldatu

Siloseco beneditarrec gudua içan eta cembait hamarcada gueroag Garcia bekaiztiac Naiaran gaixoric cegoen Fernando I.a anaia erasso çuela idatzi çuten.

Fernando sendatu cenean, Garciac berriro visitatu çuen paquea eguiteco asmoz. Orduan Fernando anaia atchilotu eta Ceaco dorrean guilçaperatu çuen. Naffarra ihes eguin çuenean, guda declaratu eta gaztelarren embaxadac uko eguin cituen.

Garcia guerthuco Agés herrian lurperatua içan cen eta hilhobia duela guti aurkitua içan cen.

Gaztela eta Leongo osteec Atapuercan , Burgosetic hiru legoa ekialderanz ceuden, orduco Iruñeco Resuma cena. Garcia tropa lagunçaile mairuen lagunça içan çuen eta baliteque Ramiro I.a Aragoicoa bere anaiarena.

"De rebus gestis D. Didaci Guelmirez, primi Compostellani Archiepiscopi" Aldatu

Santiago Compostelacoaren urth liburuec Garciaren hilçailea Anso Fortun iceneco bere çalduna cela erran çuten "bere emaztea [regueac] iraindua celaco".

Naffarroaco jarraigo batzuec heriotza borrocan auqueratu çuten, tartean reguearen hilçailea Funeseco jauna cena.

"Chronica Naierensis" Aldatu

Naiaraco chronicac erra çuen Bermudoren senideec Garcia hil çutela, viciric harrapatzeco Fernandoren aguinduac desobedituz. [1]

Naffarrec, hala ere, gauera arte mantendu cituzten positioneac eta Naiarara eraman çuten hilhotza lurperatzeco. Guduan bertan Anso Peñalengoa nerabea regue berri icendatu çuten.

Berce versionea Aldatu

Fernando, versione honetan, anaia axolagabea da eta "Sanctanderreco Asturias", Gaztela Çaharra , Briviesca eta Rioxa hartu cituen. Anai gaixoa visitatzera joan cenean, Garciac ihes eguin çuen. Garcia Fernando gaixoa receloac kenceco asmotan visitatzera joan cenean, aldiz, Fernandoc Garcia atchilotu eta Ceaco dorrean guilçaperatu çuen.

Dorretic ihes eguin eta guero, armada hartu, mairuen lagunça escatu eta Gaztela erass çuen. Atapuercan eguinic baque-negociaquetac cale eguin eta soldadu traidore bic (bata, Anso Fortun) erail çuten. Reguea San Ennecoren escuetan hil cen.

Fernando hilhotza Naiarara eramaite laga eta Briviesca , Montes de Oca eta Rioxaco herri batzuc conquistatu cituen. Iruñeco Resumaco muga Ebron cocatu eta Anso Peñalengoa regue berria Fernandoren basailu bihurtu cen.

El Cid othe Aldatu

Ithurri batzuc El Cid parte-harçaileen artean cegoela deraucote/diote, baina, 1043an edo 1048an jaio cenez, gazteeguia cen. Litequeena da aita Diego Laínez içaite .

Honec 1055ean , naffarre escuetatic La Piedra eta Úrbelgo gazteluac conquistat cituen Úrbel ibaiaren harana controlatuz.

Gaur egun Aldatu

1940an gudua gogoratzeco bertan cegoen 6.000 urtheco menhir batean inscriptione bat grabatu çuten.

1996tic aurrera, Atapuercaco eta inguruco herrietaco biztanleec gudua ancezten dute abuztuaren azque igandean.

Referenciac Aldatu

  1. Antonio Ubieto Arteta, ed. Crónica najerense. Zaragoza: Anubar ISBN 978-84-7013-201-8 . .

Bibliographia Aldatu

Campo estecac Aldatu