Aragoico Resuma 1035ean sorth cen, Ramiro I.ac Aragoi , Sobrarbe eta Ribagorça contherria elkartu cituenean. 1707an bucatu cen, Philippe V.a Espainiacoac " Decretos de Nueva Planta " iceneco decretuac promulgatu cituenean. Regue-decretu honen bitartez Espainiaco Resuman sarth cen.

Aragoico resuma
Reino d'Aragón
Regne d'Aragó
Regnum Aragoniae
1035 1707
Monarchia
Aragoiko Erresumako bandera

Aragoiko Erresumako armarria

Reino de Aragón.svg
Aragoico Resuma, garai ezberdinetan cehar bereac içan ciren lurraldeac colore ezberdinez adiaracita daudelaric.
Geographia
Hiriburua Jaca ( 1035 - 1098 )
Huesca ( 1098 - 1118 )
Zaragoza ( 1118 - 1707 )
Cultura
Hizcunça(c) Aragoiera , latina , naffar-aragoiera eta catalana
Berce batzuc: gaztelania eta occitaniera
Religionea Christautassuna
Historia
Sorrera 1238co irailaren 28
Eceztapena 1707co ekainaren 29a
Aurrecoa
Sign of Sancho VII of Navarre.svg Iruñeco Resuma
Ondorengoa
Espainia Bandera de España 1701-1760.svg

Historia Aldatu

Aragoico contherria Aldatu

Saconceco, iracurri: « Aragoico contherria »

Andregoto Galindo II.a Aragoicoaren alabac Garcia Anso Naffarroaco reguea ezcondu çuenean statu biac elkartu ciren. Hala ere Aragoico contherriac bere içaera proprioa mantendu çuen.

1035ean Ramiro Anso III.a Nagussiaren semeac Aragoi , Sobrarbe eta Ribagorça contherria batu cituen, Aragoico lehendabicico regue bihurtuz.

Baina benetaco leguezcotassun Anso Ramirez eta Piarres I.a regueec lorthu çuten resuma Aulki Sancturen babespean cocatuz.

XI-XII. mendearen hedapena Aldatu

Ramiro I.ac çuen erreconquista grina bere oinordecoec hobetu çuten.

1076an anaiac Anso IV.a Naffarroacoa hil çuenean, naffarrec Anso Ramirez orduco Aragoico reguea icendatu çuten Naffarroaco regue . Era horretan resuma biac batu ciren berriro.

Piarres I.a regueac ( 1070 - † 1104 ) Huesca conquistat çuen ( 1095 ), Zaragozaco Al-Musta'in II.a Alcoraceco Battalian irabaci ondoren. 1101ean Barbastro eta Sariñena eta 1104an Tamarite de Litera occupat cituen. Erreinaldi honetan infançoien forua ere arguitaratu cen.

Alfonso I.a Borrocalaria regueac (1104 - † 1134 ), Gasconiaco nobleteriaren lagunçaz, Tutera , Taraçona , Calatayud , Daroca eta Zaragoza conquistat cituen. Zaragozarequin thaifa osso erori cen eta orduco mendi-resumac ceharo aldatu çuen.

Regueac ez çuen seme-alabaric içan eta bere testamentuan resuma cembait Militar Ordenençat utzi çuen. Hala ere, bere testamentua ez cen respectatua eta Aragoico nobleec, Jacan bilduac, Ramiro bere anaiari regue berri icendatu ceraucoten/cioten. Bercetic, naffarrec Garcia V.a Naffarroacoa auquerat çuten.

Aragoico koroa Aldatu

Saconceco, iracurri: « Aragoico koroa »

1150ean Petronila Aragoicoa Ramiro II.a Aragoicoaren alaba bakarrac Ramon Berengüer IV.a Barcelonaco condea ezcondu çuen. Bion semea Alfonso II.a lehendabicico Aragoico regue eta Barcelonaco condea cen.

Fernando II.ac ( 1479 - 1516 ) Elisabeth I.a Gaztelacoa ezcondu çuen. Bion iloba cen Carlos I.a resuma ietaco regue cen, baina resuma bakoitzac bere usadio eta legueac cituen.

1700an Carlos II.a hil eta oinordecoa nor içaiteco guda hass cen. Alde batetic, Philippe Anjoucoa cegoen eta bercetic, Carlos Germaniaco Romatar Imperio Sanctuco emperadorea. Aragoico resumac azquenaren alde eguin eta, Philippe Anjoucoac guda irabaci çuenean Decretos de Nueva Planta iceneco decretuac promulgatu cituen. Decretu hauen bitartez Aragoic cituen eracunde guztiac desaguertu ciren eta Espainiac centralizatu çuen botherea.

Ikus, gainera Aldatu

Campo estecac Aldatu